Apartmanda emlak vergisini kim öder?

"Kira sözleşmesinde yazıyor" ne anlama gelir?

Kira sözleşmesine "emlak vergisini kiracı öder" yazılması mümkündür. Ama bu hüküm vergi dairesini ya da belediyeyi bağlamaz. Mükellef kanunla belirlenir; taraflar sözleşmeyle mükellefi değiştiremez. Yazılan şey, malik ile kiracı arasındaki bir ödeme düzenlemesidir: vergi yine malik adına doğar, ödeme tarafı iç ilişkide kararlaştırılır.

Aynı mantık aidatta da işler ama sonucu farklıdır: aidatta kanun kiracıyı da işin içine alır. Kiracı, ortak gider ve avans borcundan kat malikiyle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur ve bu sorumluluk ödemekle yükümlü olduğu kira miktarıyla sınırlıdır (634 sayılı Kanun m.22/1). Ayrıntıyı aidatı kiracı mı öder yazısında anlattık.

Ortak alanların vergisi ayrıca mı ödenir?

Kat malikleri, anagayrimenkulün bütün ortak yerlerine arsa payları oranında ortak mülkiyet hükümlerine göre malik olurlar (634 sayılı Kanun m.16). Yani merdiven, çatı, bahçe ya da asansör boşluğu kimsenin münhasır mülkü değildir; her bağımsız bölümün payı içinde durur. Bu yüzden apartmana ayrı bir "ortak alan vergisi" çıkmaz; ortak yerlerin değeri bağımsız bölümlerin vergi matrahının içindedir.

Kapıcı dairesi de kanunda sayılan ortak yerler arasındadır (m.4). Bu dairenin kiraya verilmesi hâlinde doğan gelir ise kat maliklerine aittir; konuyu ortak alan kira geliri yazısında açtık.

Muafiyet ve indirimli oran var mı?

Emlak Vergisi Kanunu bazı taşınmazlar için muafiyet, bazı kişiler için de indirimli oran öngörür. İndirimli oran uygulaması, Türkiye'de tek meskeni bulunan ve kanunda sayılan durumdaki kişileri — örneğin geliri olmayanları, emeklileri, gazileri, şehit yakınlarını ve engellileri — ilgilendirir. Şartlar ve hangi belgelerin istendiği idari düzenlemelerle belirlenir ve zamanla değişir.

Bu yüzden burada ne oran ne de tutar yazıyoruz. İndirimden yararlanıp yararlanamayacağınızı ve hangi beyanın gerektiğini taşınmazın bulunduğu belediyeden sorun. Yönetim bu konuda muhatap değildir: emlak vergisi yöneticinin kayıtlarına girmeyen, malikin kişisel borcudur.

Daire satılırsa vergi ne olur?

Mükellefiyet malike bağlı olduğu için, el değiştirme bu tabloyu değiştirir. Emlak Vergisi Kanunu devir hâlinde yapılacak bildirimleri düzenler; süreler ve biçim idari düzenlemelerle belirlendiği için burada tarih yazmıyoruz. Belediyeden teyit almak en kısa yoldur.

Aidat tarafı ise ayrı bir konudur ve sıkça karıştırılır: ortak gider borcu ile emlak vergisi borcu birbirinden bağımsızdır. Daire satıldığında ortak gider borcunun ne olacağını aidat borcunu ödemeyen kat maliki yazısında ele aldık.