Ortak alan nedir?
Kanun'un terimi "ortak yerler"; tanımı tarifler maddesinde, sayımı ise ayrı bir maddede yapılır.
Ortak alan Deniz Yalçın 6 dakikalık okuma
Ortak alan, bir bağımsız bölümün sınırları dışında kalan ve bütün kat maliklerinin ortaklaşa kullanımına ya da binanın korunmasına hizmet eden yerlerdir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu bu yerleri "ortak yerler" diye adlandırır: tanımı tarifler maddesinde yapar (m.2) ve hangi yerlerin ortak sayıldığını ayrı bir maddede sayar (m.4). Ortak yerler üzerinde kat maliklerinin mülkiyet ve kullanma hakkı da ayrı bir maddenin konusudur (m.16). Günlük dilde "ortak alan" denir; Kanun metninde arayacağınız terim "ortak yerler"dir.
Birbirine karıştırılan üç kavram
Tartışmaların çoğu üç kavramın karışmasından doğar: bağımsız bölüm, eklenti ve ortak yer. Üçünün de tanımı Kanun'un tarifler maddesindedir (m.2) ve hukuki sonuçları tamamen farklıdır.
| Ölçüt | Bağımsız bölüm | Eklenti | Ortak yer |
|---|---|---|---|
| Kimin | Tek malikin | Bağlı olduğu bağımsız bölümün malikinin | Bütün kat maliklerinin |
| Tanımın yeri | m.2 | m.2 · m.6 | m.2 · m.4 |
| Tapudaki görünümü | Ayrı kütük sayfası | Bağlı bölümün sayfasında gösterilir | Ayrı bir bölüm olarak satılamaz |
| Kullanım hakkı | Yalnız maliki | Yalnız bağlı bölümün maliki | Kat maliklerinin tamamı (m.16) |
| Giderini kim öder | Maliki | Bağlı bölümün maliki | Ortak gider olarak paylaşılır (m.20) |
| Örnek | Daire, dükkân | Daireye bağlı kömürlük ya da depo | Merdiven, çatı, asansör, sığınak |
Tablodaki ikinci sütun en çok karıştırılan sütundur. Eklenti, Kanun'a göre bağlı olduğu bağımsız bölümün bütünleyici parçasıdır (m.6). Yani bodrumdaki bir depo tapuda bir dairenin eklentisi olarak gösterilmişse, o depo ortak alan değildir; o dairenin parçasıdır ve ondan ayrı devredilemez. Buna karşılık tapuda eklenti olarak gösterilmemiş bir bodrum bölümü, ortaklaşa kullanma ölçütünü karşılıyorsa ortak yer olur.
Bir yerin ortak olup olmadığını nereden anlarsınız?
Üç belgeye sırayla bakılır:
- Tapu kaydı ve kat irtifakı/kat mülkiyeti projesi. Bir yer bağımsız bölüm ya da eklenti olarak gösterilmişse tartışma orada biter.
- Yönetim planı. Yönetim planı bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmündedir ve ortak yerlerin kullanım düzenini ayrıntılandırabilir. Ne olduğunu yönetim planı nedir? yazısında anlattık.
- Kanun'un sayımı. İlk ikisi cevap vermiyorsa Kanun'un ortak yerler sayımına bakılır (m.4).
Ortak alan üzerinde haklarınız ve yükleriniz
Kanun ortak yerlerde kat maliklerine mülkiyet ve kullanma hakkı tanır (m.16). Bu hak iki yönlüdür. Bir yanda her kat maliki ortak yerden yararlanabilir; öte yanda hiçbir kat maliki ortak yeri kendi başına değiştiremez, daraltamaz veya kendisine ayıramaz. Kanun ortak yerde yapılacak inşaat, onarım ve tesis işleri ile dış renk değişikliği için bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasını arar (m.19/2).
Bakım ve koruma yükümü de aynı maddenin konusudur. Ortak yerin giderini ise Kanun ortak gider sayar; yönetici bu gider için avans toplar (m.20). Hangi kalemin eşit, hangisinin arsa payı oranında bölündüğünü apartman aidatı nasıl hesaplanır? yazısında tabloyla gösterdik.
Ortak alan kuralı ihlal edilirse
Ortak alanın bir kat maliki tarafından kendi kullanımına ayrılması sık görülen bir uyuşmazlıktır. İzlenecek yolu ortak alan işgalinde ne yapılır? yazısında, tadilat için gereken oranları ise ortak alanda tadilat için kaç oy gerekir? yazısında topladık.
Sık sorulan sorular
Kanun ortak alana ne diyor?
Hangi yerler ortak yer sayılır?
Eklenti ile ortak yer arasındaki fark ne?
Ortak yer bir kat malikine satılabilir mi?
Ortak alanın gideri nasıl paylaşılır?
Deniz Yalçın
Yönetion içerik editörü
Kat Mülkiyeti Kanunu ve yönetim planı metinlerini takip eder, yöneticilerin en sık sorduğu soruları kanun maddesine dayandırarak yazar.
İlgili yazılar
Yönetim planı bulunamıyorsa
Belge kaybolmaz, elde bulunmaz; metin kuruluş belgeleri arasında saklanır ve tapudan istenir.
Ortak alanOrtak alan işgalinde ne yapılır?
Ortak yerde kullanma hakkı bütün kat maliklerinindir; tek bir malikin kararıyla değişiklik yapılamaz.
Ortak alanApartmana sonradan asansör yapılabilir mi?
Faydalı ilave sayılan asansör yapımında sayı ve arsa payı çoğunluğu yeter; sınıflandırma oranı değiştirir.
20 daireye kadar ücretsiz
Ortak alan giderini doğru bölün.
Hangi kalemin eşit, hangisinin arsa payına göre bölündüğünü Yönetion sizin yerinize uygular; döküm her daire için satır satır görünür.