İçeriğe atla

Apartmana sonradan asansör yapılabilir mi?

Faydalı ilave sayılan asansör yapımında sayı ve arsa payı çoğunluğu yeter; sınıflandırma oranı değiştirir.

Ortak alan Deniz Yalçın 6 dakikalık okuma

Bina içinde merdiven boşluğuna yerleştirilmiş asansör kuyusu; sonradan asansör yapımını temsil eden görsel
Fotoğraf: Salman Haris — Pexels

Asansörü olmayan bir binaya sonradan asansör yapılabilir. Mesele izin değil, hangi oranla karar alınacağı. Asansör ortak yerlerdendir (m.4) ve sonradan yapımı ortak yere bir ilave demektir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, ortak yerlerde faydalı yenilik ve ilaveler için kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğunu yeterli görür (m.42/1). Çok masraflı ve lüks yenilikleri ise ayrı bir maddede düzenler (m.43). İşin hangi sınıfa girdiği, aranan oranı da değiştirir.

Asansör kararında neye bakılır?

Tek bir satırda cevap yok; işin üç ayrı yüzü var. Kararı almadan önce üçünü ayrı ayrı sorun.

Sonradan asansör yapımında soru–dayanak eşlemesi
SoruKarşılığıMadde
İş faydalı bir yenilik ve ilave sayılıyorsa karar nasıl alınır?Sayı ve arsa payı çoğunluğum.42/1
İş çok masraflı veya lüks bir yenilik sayılırsa?Kanun bu işleri ayrı bir maddede düzenler; sınıflandırma somut olaya göre değerlendirilirm.43
Yapım için ortak yerde inşaat veya tesis gerekiyorsa?Bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası (karar değil, rıza)m.19/2
Yapım gideri kim öder?Ortak yerlere yapılan harcama olarak arsa payı oranındam.20
Sonraki bakım ve elektrik gideri kim öder?Ortak tesis işletme gideri olarak arsa payı oranındam.20

Faydalı mı, lüks mü?

Asansör, bu iki sınıf arasındaki sınırın en çok tartışılan örneğidir. Kat sayısı yüksek bir binada asansör çoğu zaman bir ihtiyaç olarak görülürken, iki katlı bir yapıda aynı iş tartışmaya açıktır. Maliyetin binanın değerine göre ağırlığı da değerlendirmeye girer. Biz burada bir ölçüt listesi vermiyoruz: sınıflandırma somut binaya bakmayı gerektirir ve sonucu doğrudan aranan yeter sayıyı belirler. Tartışmalı bir hâlde kararı almadan önce bir hukukçuya danışın ve dayanağınızı karar metnine yazın.

"Ben kullanmıyorum, ödemem" diyen daire

Zemin kat maliklerinden sık duyulan itiraz budur. Ortak gider yükümlülüğü, kat malikinin o yeri kullanıp kullanmamasına göre değişmez: Kanun kullanmayan kat malikini de ortak gidere katar (m.20). Yönetim planı farklı bir oran koymuşsa önce o uygulanır (m.28). Bakım ve elektrik tarafının ayrıntısını asansör bakım gideri kim öder? yazısında anlattık.

Karara katılmayan kat maliki ne olur?

Çoğunlukla alınmış geçerli bir karar bütün kat maliklerini bağlar; "ben oy vermedim" demek kararı etkisiz kılmaz. Buna karşılık Kanun, çok masraflı ve lüks yenilikler için ayrı bir rejim kurduğundan (m.43), işin bu sınıfa girdiği hâllerde katılmayan kat malikinin durumu farklı değerlendirilir. Bu maddenin ayrıntılarını burada rakamlandırmıyoruz; maddenin yürürlükteki metnini bir hukukçuyla okuyun. Pratik sonuç şudur: asansör gibi pahalı bir işte kararı almadan önce sınıflandırmayı netleştirmek, sonradan "ben kullanmayacağım, katılmayacağım" tartışmasını önler.

Karara karşı çıkan kat maliki için Kanun'un öngördüğü yol da bellidir: kurul kararlarının iptali süreye bağlı olarak düzenlenmiştir (m.33). Yani tartışma toplantıdan sonra kapanmaz, yalnız biçim değiştirir. İşi hızlandırmak isteyen yönetim için en kısa yol, kararı itiraz edilemeyecek kadar sağlam zemine oturtmaktır: doğru gündem, doğru oran, gerekçeli karar metni.

Doğru sıra

Önce işi tarif edin ve teklif alın; sonra sınıflandırmayı ve aranan oranı belirleyin; sonra gündemi bu ifadeyle yazıp toplantıda oylayın; en sonunda ruhsat ve proje tarafını binanın belediyesinden teyit edin. Yapı ruhsatı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun düzenlediği bir konu değildir; kurul kararı tek başına yapma izni vermez. İşlerin genel sınıflandırması için ortak alanda tadilat için kaç oy gerekir?, ortak yerlerin kapsamı için ortak alan nedir? yazısına bakın.

Sık sorulan sorular

Apartmana sonradan asansör yapılabilir mi?
Yapılabilir. Ortak yerlerde faydalı yenilik ve ilaveler için Kat Mülkiyeti Kanunu kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğunu yeterli görür (m.42/1). İş çok masraflı veya lüks bir yenilik sayılırsa Kanun'un ayrı maddesi uygulanır (m.43).
Asansör kararı için kaç oy gerekir?
Faydalı ilave olarak değerlendirilen asansör yapımında sayı ve arsa payı çoğunluğu aranır (Kat Mülkiyeti Kanunu m.42/1); iki ölçüt birlikte sağlanmalıdır. Yapım ortak yerde inşaat gerektiriyorsa beşte dört yazılı rıza rejimi de gündeme gelir (m.19/2).
Zemin kat asansör giderine katılmak zorunda mı?
Ortak gider yükümlülüğü kullanıp kullanmamaya göre değişmez; kat maliki kullanmasa da ortak gidere katılır (Kat Mülkiyeti Kanunu m.20). Yönetim planı farklı bir oran koymuşsa önce o uygulanır (m.28).
Asansör faydalı yenilik mi, lüks yenilik mi?
Bu, somut binaya bakılarak değerlendirilir ve sonucu aranan yeter sayıyı doğrudan belirler. Kat Mülkiyeti Kanunu iki sınıfı ayrı maddelerde düzenler (m.42 ve m.43). Tartışmalı bir hâlde kararı almadan önce bir hukukçuya danışın.
Kurul kararı yapı ruhsatı yerine geçer mi?
Geçmez. Kurul kararı binanın kendi içindeki izni verir; yapı ruhsatı ve proje Kat Mülkiyeti Kanunu'nun düzenlediği konular arasında değildir. Ruhsat tarafını binanın belediyesinden teyit edin.

Tüm soruları görün

Deniz Yalçın

Yönetion içerik editörü

Kat Mülkiyeti Kanunu ve yönetim planı metinlerini takip eder, yöneticilerin en sık sorduğu soruları kanun maddesine dayandırarak yazar.

20 daireye kadar ücretsiz

Kararı doğru oranla alın, gideri doğru bölün.

Yönetion'da karar metni ile gider paylaşımı aynı kayıtta durur. Hangi dairenin ne kadar katıldığı sonradan aranmaz.