İçeriğe atla

Apartman otoparkı mevzuatta nasıl düzenlenir?

Konu iki mevzuatın kesiştiği yerde: kullanım ve gider Kanun'un, tapu ve ilave otopark imar tarafının işi.

Mevzuat Deniz Yalçın 7 dakikalık okuma

Masada mimari çizimleri inceleyen bir kişi; imar ve proje tarafını temsil eden görsel
Fotoğraf: Tima Miroshnichenko — Pexels

Otoparkla ilgili soruların çoğu tek bir kanunda cevap bulmaz, çünkü konu iki ayrı mevzuatın kesiştiği yerde durur. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu apartmanın otoparkını doğrudan düzenlemez; ortak yerleri sayarken "ortak garajlar" der (m.4). Kanunda "otopark" sözü yalnızca toplu yapı hükümlerinde, imar plânına göre kamuya ayrılan yerler sayılırken geçer (m.66). Otoparkın kaç araçlık olacağı, nereye yapılacağı ve tapuya nasıl işleneceği ise Otopark Yönetmeliği'nin, yani imar mevzuatının konusudur. Bir tartışmada hangi mevzuata bakacağınızı baştan ayırmak, cevabı yarı yarıya kısaltır.

İki mevzuat, iki soru

Soruyu doğru adrese göndermenin kolay bir yolu var. "Kim kullanır, gideri kim öder, kim karar verir?" sorularının adresi Kat Mülkiyeti Kanunu'dur. "Kaç araçlık olmalı, ilave yapılabilir mi, tapuya nasıl işlenir?" sorularının adresi ise imar mevzuatıdır.

Otopark sorularının mevzuat adresi
SoruHangi mevzuatDayanak
Kanun otoparkı nasıl anıyor?Kat Mülkiyeti Kanunum.4 — ortak yerler sayımında "ortak garajlar"
Ortak garajı kim kullanır?Kat Mülkiyeti Kanunum.16 — ortak yerlerde mülkiyet ve kullanma hakkı
Eklenti olarak tapuya işlenir mi?Otopark YönetmeliğiBelediyece karar alınması hâlinde belirtilebilir
Eklentinin hukuki sonucu ne?Kat Mülkiyeti Kanunum.6 — bağlı bölümün bütünleyici parçası
Mevcut yapıya ilave otopark yapılabilir mi?Otopark YönetmeliğiŞartlı olarak; aşağıdaki dört koşul
Ortak yerde yapı işi hangi orana tabi?Kat Mülkiyeti Kanunum.19/2 — beşte dört yazılı rıza
Paylaşım kuralını kim yazar?Kat Mülkiyeti Kanunum.28 — yönetim planı; m.30/1 — kurul kararı
Gideri kim öder?Kat Mülkiyeti Kanunum.20 — ortak giderlere katılma

Otopark yeri tapuda eklenti olarak gösterilebilir

Otopark Yönetmeliği'ne göre her otopark yeri, belediyece karar alınması hâlinde ait olduğu bağımsız bölümün eklentisi olarak tapuda belirtilebilir. Bu, uygulamada en çok karıştırılan noktayı çözer: bir otopark yeri tapuda eklenti olarak gösterilmişse artık ortak yer değildir. Kanun'a göre eklenti, bağlı olduğu bağımsız bölümün bütünleyici parçasıdır (m.6); o bölümden ayrı devredilemez ve başkasına tahsis edilemez.

Tersi de doğrudur: böyle bir belirtme yoksa otoparkın ortak yer olup olmadığı tapu kaydı ve yönetim planı üzerinden değerlendirilir. Üç hâlin sonuçlarını apartman otoparkı nasıl paylaşılır? yazısında tabloyla karşılaştırdık.

Mevcut binaya sonradan otopark yapılabilir mi?

Otopark Yönetmeliği, mevcut yapılarda ilave otopark, zemin üstü mekanik otopark ve taşıt asansörü yapılmasına imkân tanır — ancak dört koşulu birlikte arar:

  • Ticari amaçla işletilmemesi. Yapılan otopark bir işletmeye dönüştürülemez.
  • Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca muvafakat alınması. Yönetmelik bu noktada kanuna yollama yapar; hangi işin hangi orana tabi olduğunu Kanun'un kendisi belirler. Ortak yerde inşaat ve tesis yapılması için Kanun bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasını arar (m.19/2).
  • Değişiklikten etkilenen bağımsız bölüm malikinin muvafakati. Genel rızanın yanında, doğrudan etkilenen malikin ayrıca onayı istenir.
  • Taşıyıcı sistemin olumsuz etkilenmemesi. Yapının statik güvenliği şarttır.

Bu koşulların somut projede karşılandığını değerlendirmek bir imar ve statik incelemesi gerektirir; belediyenizin imar müdürlüğüne ve bir yapı mühendisine başvurun.

Paylaşım kuralı yönetim planında yazar

Otoparkın nasıl paylaşılacağı yönetim planında belirlenir. Yönetim planı bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmündedir (m.28); bu yüzden plandaki bir düzenleme, kurulda her yıl yeniden tartışılan bir karardan daha güçlü bir zemin kurar. Plan sessizse kullanım düzenini kat malikleri kurulu karara bağlayabilir (m.30/1).

Yönetim planının ne olduğunu ve nereden alındığını yönetim planı nedir? yazısında, ortak yer kavramının tanımını ise ortak alan nedir? yazısında anlattık.

Kalıcı tahsis neden ayrı bir konu?

Ortak bir garajın bir kat malikine kalıcı ve münhasır biçimde bırakılması, Kanun'un bütün kat maliklerinin oybirliğini aradığı temliki tasarruflar ve önemli yönetim işleri çerçevesinde tartışılır (m.45). Yönetmeliğin "eklenti olarak tapuda belirtilebilir" dediği yol ise bundan farklıdır: orada belirlemeyi yapan belediye kararı ve tapu kaydıdır. İki yolu karıştırmamak gerekir; somut durumda bir hukukçuya danışın.

Sık sorulan sorular

Kat Mülkiyeti Kanunu otoparkı düzenliyor mu?
Kanun apartmanın otoparkını doğrudan düzenlemez. Ortak yerleri sayarken "ortak garajlar" ifadesini kullanır (m.4). Kanunda "otopark" sözü yalnız toplu yapı hükümlerinde, imar plânına göre kamuya ayrılan yerler sayılırken geçer (m.66). Otoparkın imar tarafı ise Otopark Yönetmeliği'nin konusudur.
Otopark yeri tapuda eklenti olarak gösterilebilir mi?
Otopark Yönetmeliği'ne göre her otopark yeri, belediyece karar alınması hâlinde ait olduğu bağımsız bölümün eklentisi olarak tapuda belirtilebilir. Eklenti, bağlı olduğu bağımsız bölümün bütünleyici parçasıdır (m.6).
Mevcut binaya sonradan otopark yapılabilir mi?
Otopark Yönetmeliği mevcut yapılarda ilave otopark, zemin üstü mekanik otopark ve taşıt asansörüne imkân tanır; ticari amaçla işletilmemesi, Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca muvafakat alınması, etkilenen bağımsız bölüm malikinin muvafakati ve taşıyıcı sistemin olumsuz etkilenmemesi şartlarıyla.
Ortak yerde yapı işi için hangi oran gerekir?
Ortak yerde inşaat, onarım ve tesis yapılması için Kanun bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasını arar (m.19/2).
Otoparkın paylaşım kuralını kim belirler?
Otoparkın nasıl paylaşılacağı yönetim planında belirlenir; yönetim planı bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmündedir (m.28). Plan sessizse kullanım düzenini kat malikleri kurulu karara bağlayabilir (m.30/1).

Tüm soruları görün

Deniz Yalçın

Yönetion içerik editörü

Kat Mülkiyeti Kanunu ve yönetim planı metinlerini takip eder, yöneticilerin en sık sorduğu soruları kanun maddesine dayandırarak yazar.

20 daireye kadar ücretsiz

Mevzuat kararını kayda geçirin.

Hangi yerin eklenti, hangisinin ortak yer olduğu Yönetion'da kayıtlı kalır; kullanım kararı da yanında durur.