İçeriğe atla

Engelli erişimi için ortak alanda değişiklik

Proje tadili sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karara bağlanır; çoğunluk çıkmazsa komisyon raporu yolu açılır.

Ortak alan Deniz Yalçın 6 dakikalık okuma

Apartman girişindeki engelli rampası ve tutamak; erişilebilir bina girişini gösteren görsel
Fotoğraf: Plato Terentev — Pexels

Yapılabilir ve bu iş ortak yerdeki değişikliklerin genel kuralına tabi değildir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ortak yerde inşaat, onarım ve tesis için bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasını arar (m.19/2). Engelli erişimi için ise ayrı bir yol çizer: erişim zorunluluk gösteriyorsa proje tadili en geç üç ay içinde yapılacak toplantıda görüşülür ve kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karara bağlanır (m.42/2). Çoğunluk çıkmazsa yol kapanmaz; Kanun ikinci bir güzergâh gösterir.

Talepten uygulamaya hangi yol izlenir?

Kanun bu işte iki aşamalı bir güzergâh kurar. Birinci aşama binanın kendi iradesidir; ikinci aşama o irade çıkmadığında devreye girer. İkisinin de süresi metinde yazılıdır.

Engelli erişimi talebinde aşamalar ve Kanun'un koyduğu süreler
AşamaNe olurSüre
ToplantıProje tadili kat malikleri önünde görüşülürEn geç üç ay
KararSayı ve arsa payı çoğunluğu aranır—
Çoğunluk çıkmazsaKat malikinin talebiyle, bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildiren komisyon raporu alınır—
İlgili merciRapora dayanarak tasdikli proje değişikliği veya kroki verirEn geç altı ay
UygulamaOnaylı proje ya da krokiye göre inşaat, onarım ve tesis yapılır—

Tablodaki üçüncü satır bu yazının asıl cevabıdır: toplantının yapılmaması da, talebin reddedilmesi de yolu kapatmıyor. Kanun her iki hâli aynı cümlede sayar ve sonucu aynı yere bağlar.

Beşte dört rıza neden aranmıyor?

Çünkü Kanun erişim düzenlemesini ayrı bir fıkrada, ayrı bir usulle düzenlemiş. Ortak yerdeki işlerin hangisinde hangi oranın arandığını ortak alanda tadilat için kaç oy gerekir? yazısında tabloyla topladık; erişim düzenlemesi o tablonun dışında kalan özel bir rejimdir. Ortak yerin ne olduğu ve üzerindeki kullanma hakkı için ortak alan nedir? yazısına bakabilirsiniz (m.16). Sonradan asansör yapımının kendi rejimi için apartmana sonradan asansör yapılabilir mi? yazısına bakın.

Hangi işler bu kapsama girer?

Kanun bir iş listesi vermez. Koyduğu ölçüt şudur: düzenlemenin engellilerin yaşamı için zorunluluk göstermesi. Girişe rampa yapılması, giriş kapısının genişletilmesi, eşiğin kaldırılması ya da asansör kabininin erişilebilir hâle getirilmesi bu çerçevede konuşulan işlerdir. Ölçütü karşılayıp karşılamadığı somut binaya göre değerlendirilir; tereddüt hâlinde bir hukukçuya danışın.

Usul ve esasların bir yönetmelikle belirleneceğini de Kanun yazar. Metinde bu yönetmeliği hazırlayacak kurumlar anılıyor, ancak o adlar bugün değişmiştir; başvuruyu Kanun'un deyimiyle ilgili mercilere, yani binanızın bağlı olduğu idareye yapın.

Kanun ikinci aşamayı ilgili kat malikinin talebi üzerine açar; yani bu yolu işleten kişi bağımsız bölümün malikidir. Dairede oturan bir kiracı için erişim düzenlemesi gerekiyorsa talebi malik yapar.

Asansör sürekli çalışmak zorunda mı?

Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği bu konuda açık bir yüküm getirir: bina sorumlusu, engellilerin erişilebilirliği için asansörün güvenli bir şekilde sürekli olarak çalıştırılmasını sağlar (m.14/2). Yani asansörü gece kapatmak ya da belirli saatlerde devre dışı bırakmak, erişilebilirlik açısından tartışmalı bir karardır.

Masrafı kim öder?

Kanun ortak yerlerin bakım, koruma ve onarım giderini ortak gider sayar ve aksine anlaşma yoksa arsa payı oranında paylaştırır (m.20). Erişim düzenlemesinin gideri için ise bu fıkra ayrı bir kural koymaz. Bu yüzden önce yönetim planınıza bakın; orada da karşılığı yoksa gider paylaşımını kurul gündemine alın ve uyuşmazlık hâlinde hukuki destek alın.

Sık sorulan sorular

Engelli erişimi için kaç kat malikinin onayı gerekir?
Proje tadili, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karara bağlanır (Kat Mülkiyeti Kanunu m.42/2). Ortak yerde inşaat, onarım ve tesis için aranan beşte dört yazılı rıza bu işte aranmaz.
Kat malikleri reddederse engelli rampası yapılamaz mı?
Yapılabilir. Toplantı üç ay içinde yapılamazsa veya talep çoğunlukla kabul edilmezse, ilgili kat malikinin talebi üzerine bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildiren komisyon raporuna dayanarak ilgili mercilerden tasdikli proje değişikliği ya da kroki alınır (Kat Mülkiyeti Kanunu m.42/2).
Kanun bu iş için hangi süreleri koyuyor?
Proje tadili en geç üç ay içinde yapılacak toplantıda görüşülür; ilgili merciler tasdikli proje değişikliği veya kroki taleplerini en geç altı ay içinde sonuçlandırır (Kat Mülkiyeti Kanunu m.42/2).
Asansör belirli saatlerde kapatılabilir mi?
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği, bina sorumlusunun engellilerin erişilebilirliği için asansörün güvenli bir şekilde sürekli olarak çalıştırılmasını sağlamasını ister (m.14/2). Asansörü saatli olarak devre dışı bırakmak bu yükümle çelişebilir.
Erişim düzenlemesinin masrafını kim öder?
Kat Mülkiyeti Kanunu ortak yerlerin bakım, koruma ve onarım giderini ortak gider sayar ve aksine anlaşma yoksa arsa payı oranında paylaştırır (m.20). Engelli erişimine ilişkin fıkra gider için ayrı bir kural koymaz; yönetim planınıza bakın ve uyuşmazlık hâlinde hukukçuya danışın.
Talebi kiracı yapabilir mi?
Kanun komisyon raporu yolunu ilgili kat malikinin talebi üzerine açar (Kat Mülkiyeti Kanunu m.42/2). Dairede oturan kiracı için erişim düzenlemesi gerekiyorsa talebin bağımsız bölüm maliki tarafından yapılması gerekir.

Tüm soruları görün

Deniz Yalçın

Yönetion içerik editörü

Kat Mülkiyeti Kanunu ve yönetim planı metinlerini takip eder, yöneticilerin en sık sorduğu soruları kanun maddesine dayandırarak yazar.

20 daireye kadar ücretsiz

Kurul kararlarını tek yerde tutun.

Hangi kararın hangi yeter sayıyla alındığını Yönetion kayıt altına alır; karar metni, tarihi ve ekleri aynı dosyada durur.