Apartmanda avans toplanabilir mi?

Avans mı, gider payı mı, ek tahakkuk mu?

Tartışmaların çoğu üç ayrı kalemin tek kelimeyle — "aidat" — anılmasından çıkar. Üçünün doğduğu an da dayanağı da farklıdır.

Son satır önemlidir: bir maliğin kırdığı camın bedeli ortak gidere yazılmaz, ona rücu edilir. Üçüncü satırın usulünü yıl içinde ek gider payı istenebilir mi? yazısında ayrı ayrı anlattık.

Avansın tutarını kim belirler?

İşletme projesi, bir yıllık tahmini gelir ve gider tutarlarını, her kat malikine düşecek tahmini miktarı ve avans tutarını gösterir (m.37/2); kat malikleri genel kurulunda kabul edilir (m.37/1). Projeyi yönetici hazırlar. Genel kurulda kabul usulü, 22.05.2026'da yürürlüğe giren 7579 sayılı Kanun'la geldi; kanunda 'ödeme takvimi' diye bir kalem yoktur. Yöneticinin yetkisi, kurulun kabul ettiği tutarı tahsil etmekle sınırlıdır. Projenin nasıl kurulduğunu işletme projesi nedir, nasıl hazırlanır? yazısında adım adım gösterdik; hangi giderin hangi yöntemle bölündüğü ise apartman aidatı nasıl hesaplanır? yazısında tabloyla duruyor.

Artan avans iade edilir mi?

Avans bir gider değil, gidere mahsuben peşin alınmış paradır; harcanmadığı ölçüde kat malikinin alacağı olarak durur. Kanun iadenin usulünü ayrıca düzenlememiştir. Uygulamada iki yol işler: artan tutar bir sonraki dönemin avansına sayılır ya da hesap kesilip ödenir. Hangisinin uygulanacağını kurul kararına yazın — yazılmadığında tartışma tam da yıl sonunda çıkar. Daire el değiştirdiğinde paranın kime gideceği ayrı bir sorudur; daire satıldığında eski aidat borcu kime ait? yazısına bakın.

Avansın hesabı da verilir

Yönetici, topladığı paranın hesabını kat maliklerine vermekle yükümlüdür (m.39) ve gelir ile giderleri deftere işler (m.36). Avansı ayrı bir satırda izlemek bu yüzden bir kolaylıktan fazlasıdır: yıl sonunda kimin ne kadar peşin ödediği belgeden okunur. Dökümün nasıl çıkarıldığını yıl sonu kesin hesabı nasıl çıkarılır? ve işletme defteri nasıl tutulur? yazılarında anlattık.

Yönetici için pratik sıra

1. Avansı projeye yazın. Projede görünmeyen bir avans, istendiği anda dayanaksızdır.
2. Kurulda kabul ettirin. Kabul kararını defterdeki tutanakta görünür kılın.
3. Ayrı satırda izleyin. Gider payı ile avansı aynı kaleme yazmak kesin hesabı okunmaz hâle getirir.
4. İade usulünü baştan karara bağlayın. Mahsup mu, nakit iade mi — sorunun cevabı yıl başında ucuz, yıl sonunda pahalıdır.