Balkon kapatma ve cephe değişikliği
Kanun burada karar değil yazılı rıza arar ve tabanı katılanlar değil bütün kat malikleridir.
Mevzuat Deniz Yalçın 7 dakikalık okuma
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu bu soruya tek bir oranla cevap verir: kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça ana gayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesisler ile değişik renkte dış badana veya boya yaptıramaz (m.19). Dış cephe ortak yerdir; bu yüzden cephenin görünümünü değiştiren işler bu fıkranın kapsamına girer. Kanun burada karar değil yazılı rıza der ve sayım tabanını katılanlar değil bütün kat malikleri olarak kurar. İki ayrıntı da uygulamada en sık atlanan yerlerdir.
Rıza ile karar aynı şey değil
Kanun iki ayrı mekanizma kurar ve ikisini farklı maddelere yazar. Rıza (m.19/2) kişiye bağlıdır: her kat malikinin kendi iradesini yazılı olarak açıklaması gerekir ve taban bütün kat maliklerinin tamsayısıdır. Toplantıya katılmayan malik sayımın dışında kalmaz; onun rızası da aranır. Karar (m.42/1) ise kurulda alınır ve yeter sayısı sayı ve arsa payı çoğunluğudur. Bu yüzden bir işin hangi maddeye girdiği, kaç imza toplanacağını doğrudan belirler.
Aynı fıkra bir de istisna taşır. Ortak yer ve tesislerdeki bir bozukluğun ana yapıya veya bağımsız bölümlere zarar verdiğinin ve acilen onarılması gerektiğinin, ya da ana yapının güçlendirilmesinin zorunlu olduğunun mahkemece tespit edilmiş olması hâlinde, bu onarım ve güçlendirmenin projesine ve tekniğine uygun biçimde yapılması konusunda kat maliklerinin rızası aranmaz (m.19/2). İstisnanın koşulu mahkeme tespitidir; yöneticinin veya bir ustanın acil demesi yeterli değildir.
| İş | Onayın türü | Oran ve taban | Madde |
|---|---|---|---|
| Ortak yerde inşaat, onarım, tesis | Yazılı rıza | Bütün kat maliklerinin beşte dördü | m.19/2 |
| Değişik renkte dış badana veya boya | Yazılı rıza | Bütün kat maliklerinin beşte dördü | m.19/2 |
| Mahkemece tespitli acil onarım veya güçlendirme | Rıza aranmaz | — | m.19/2 |
| Ortak yerde faydalı yenilik ve ilave | Kurul kararı | Sayı ve arsa payı çoğunluğu | m.42/1 |
| Engellinin yaşamı için proje tadili | Kurul kararı | Sayı ve arsa payı çoğunluğu | m.42/2 |
| Çok masraflı veya lüks yenilik | Gidere katılma zorunlu değil | Karar verenler öder | m.43 |
| Üste kat veya bağımsız bölüm ilavesi | Kurul kararı | Oybirliği | m.44 |
Kendi dairesinin içinde ne yapabilir?
Kanun burada da bir sınır çizer. Kat maliki kendi bağımsız bölümünde ana yapıya zarar verecek nitelikte onarım, tesis ve değişiklik yapamaz (m.19/2). Tavan, taban veya duvar ile birbirine bağlantılı bulunan bağımsız bölümlerin bağlantılı yerlerinde ise, o bölüm maliklerinin ortak rızasıyla ve ana yapıya zarar vermeyecek biçimde onarım, tesis ve değişiklik yapılabilir. Yani iki dairenin ortak duvarına dokunan bir işte, komşunun rızası kanunun kendi aradığı bir şart hâline gelir.
Aynı maddenin üçüncü fıkrası sorumluluğu kurar: her kat maliki ana gayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere kusuru ile verdiği zarardan dolayı diğer kat maliklerine karşı sorumludur (m.19). Sızıntı ve nem gibi uyuşmazlıklarda bu fıkra sıkça gündeme gelir; ayrıntısını su sızıntısında sorumluluk kimde yazısında ele aldık.
İmar mevzuatı ayrı bir konu
Kat Mülkiyeti Kanunu kat malikleri arasındaki ilişkiyi düzenler. Bir işin ayrıca belediyeden ruhsat veya izin gerektirip gerektirmediği imar mevzuatının konusudur ve bu kanunda düzenlenmez. Yani beşte dört rızayı toplamak, imar bakımından gereken izinlerin alındığı anlamına gelmez. İki eksen birbirinden bağımsız ilerler.
Rıza olmadan yapılmışsa
Kanun kat maliklerine mahkeme yolunu açık tutar. Zarar gören kat maliki, ana gayrimenkulün bulunduğu yerin sulh mahkemesine başvurarak hâkimin müdahalesini isteyebilir (m.33). Kurulda alınmış bir karar söz konusuysa iptal yolunun süreleri işler; bunları kurul kararının iptali yazısında tabloya döktük. Ortak yerlerin sınırını ise hangi yerler ortak sayılır yazısında anlattık.
Yeter sayıların tamamı mevzuat sayfasındaki tabloda duruyor.
Sık sorulan sorular
Balkon kapatmak için kaç komşunun onayı gerekir?
Yazılı rıza ile kurul kararı aynı şey mi?
Acil onarımda da rıza beklenir mi?
Kat maliki kendi dairesinde değişiklik yapabilir mi?
Beşte dört rıza belediye iznini de karşılar mı?
Deniz Yalçın
Yönetion içerik editörü
Kat Mülkiyeti Kanunu ve yönetim planı metinlerini takip eder, yöneticilerin en sık sorduğu soruları kanun maddesine dayandırarak yazar.
İlgili yazılar
Apartman denetçisi nasıl seçilir?
Denetçi, yöneticinin hesaplarını kat malikleri adına inceler; seçimi yönetici atamasıyla aynı çoğunluğa tabidir.
MevzuatApartmanda evcil hayvan beslemek
Kanunda bu konuda madde yoktur; ilk bakılacak belge binanın yönetim planıdır.
YöneticilikYönetici ücreti nasıl belirlenir?
Tutarı Kanun değil yönetim planı ya da kurul kararı belirler; ücret arsa payı oranında bölünen giderlerdendir.
20 daireye kadar ücretsiz
Rıza mı karar mı, hangisi alındı?
İmzalı rıza metinleri ve kurul kararları Yönetion'un belge arşivinde tarihli durur. Yıllar sonra sorulduğunda cevabı hazır olur.