Site içindeki yol ve yeşil alan kimin?
Üç statü üç ayrı sonuç doğurur; belirleme tapu kaydı ve imar durumu belgesiyle yapılır, kapı sınırıyla değil.
Ortak alan Deniz Yalçın 6 dakikalık okuma
Tek bir cevap yok; cevap tapu kaydınızda ve imar durumunda yazar. Sitenin içinden geçen bir yol kâğıt üzerinde iki ayrı şey olabilir: sitenin ortak yeri ya da imar plânına göre kamuya ayrılmış bir alan. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu toplu yapı kapsamını çizerken imar parsellerinin konumunu ve imar plânına göre kamuya ayrılan yerleri ölçüt olarak sayar (m.66). Yani bu ayrım Kanun'un kendi kapsam testinin içinde durur.
Üç ihtimal, üç ayrı sonuç
Sitelerde bu tartışma her yıl aynı cümleyle başlar: "Biz vergi ödüyoruz, yolu belediye yapsın." Cümlenin doğru olup olmadığı binanıza değil, o yolun kâğıt üzerindeki statüsüne bağlıdır.
| Statü | Bakım ve gider | Nereden okunur |
|---|---|---|
| Sitenin ortak yeri | Ortak gider — kat malikleri paylaşır (m.20) | Tapu kaydı ve vaziyet belgeleri |
| Bir bağımsız bölümün eklentisi | Kullanım o bölüme ait; gideri ayrıca değerlendirilir | Tapuda eklenti kaydı (m.2) |
| İmar plânına göre kamuya ayrılan yer | Sitenin tasarruf yetkisi yok | Belediyeden imar durumu (m.66) |
Üç satır birbirine karışabilir: bir sitenin içinden hem ortak yolu hem kamuya ayrılmış bir yolu birlikte geçebilir. Bu yüzden ölçüm yol yol yapılır, site geneli için tek bir cevap verilmez. Hangi yerlerin ortak sayıldığını ortak alan nedir? yazısında listeledik.
Ortak yerse ne olur?
Ortak yerler kat maliklerinin ortak mülkiyetindedir ve her kat maliki ortak yerlerden yararlanma hakkına sahiptir (m.4, m.16). Bunun doğal sonucu şudur: yolun asfaltı, yeşil alanın sulaması, budama ve peyzaj bakımı birer ortak giderdir ve kat malikleri arasında paylaştırılır (m.20). Bahçıvan gideri ile ortak yerin bakım–onarım gideri aynı yöntemle bölünmez; ayrımı örnek hesapla apartman aidatı nasıl hesaplanır? yazısında gösterdik.
Ortak yerin kalıcı olarak bir kişiye bırakılması ya da üzerinde tasarrufta bulunulması ayrı bir rejime tabidir; Kanun temliki tasarrufları ve önemli yönetim işlerini oybirliğine bağlar (m.45). Benzer tartışmanın bahçe tarafını apartman bahçesini zemin kat kullanabilir mi? yazısında ele aldık.
Kamuya ayrılmış bir alansa
Burada dikkatli olmak gerekir. Bir alanın imar plânında kamuya ayrılmış olması, sitenin orayı dilediği gibi düzenleyemeyeceği anlamına gelir: kapatmak, üstüne tesis kurmak ya da otoparka çevirmek sitenin kendi kararıyla yapılacak işler değildir. Bakımın kime düşeceği ise idari bir belirlemedir ve belediyenin imar birimiyle görüşülerek netleşir. Bu noktada bir madde numarası vermiyoruz: bakım yükümünün dayanağı yukarıdaki atıf havuzumuzun dışındadır. Somut bir uyuşmazlıkta belediyeden yazılı görüş isteyin ve bir hukukçuya danışın.
Statüyü nasıl ölçersiniz?
Dört belge yeter. Tapu kaydı: parsel numarası ve ortak yer kayıtları buradan okunur. İmar durumu belgesi: belediyeden alınır, plânda kamuya ayrılan yerleri gösterir. Yönetim planı: sitenin kendi kural kitabıdır ve hangi alanların site ortak yeri sayıldığını çoğu zaman yazar. Kuruluş belgeleri: sitenin kurulduğu dönemde düzenlenen evrak, tartışmayı en hızlı kapatan kaynaktır.
Ölçümü yapmadan bütçeye kalem yazmayın: yıl ortasında "bu gider bize ait değilmiş" tartışması, ödenmiş paradan daha pahalıya gelir.
Kararı hangi kurul verir?
Alan site genelini ilgilendiriyorsa karar da site düzeyindedir; yalnız bir bloğa ait bir yolsa o bloğun kurulu yetkilidir (m.69). Bu sınırı blok kendi kararını tek başına alabilir mi? yazısında ayrıntılandırdık. Sitenizin toplu yapı kapsamında olup olmadığını ise toplu yapı nedir? yazısından ölçün.
Sık sorulan sorular
Site içindeki yolun bakımını belediye mi yapar?
Yeşil alanın bakım gideri aidata yazılabilir mi?
Site kendi içindeki yolu kapatabilir mi?
Yolun statüsünü hangi belgeden öğreniriz?
Yol onarımına hangi kurul karar verir?
Deniz Yalçın
Yönetion içerik editörü
Kat Mülkiyeti Kanunu ve yönetim planı metinlerini takip eder, yöneticilerin en sık sorduğu soruları kanun maddesine dayandırarak yazar.
İlgili yazılar
Daire mirasla ortak kalırsa aidat ve oy nasıl işler?
Aidat daire başına tahakkuk eder, oy bağımsız bölüme bağlıdır; mirasçı sayısı ikisini de değiştirmez.
AidatApartman aidatı nasıl hesaplanır?
Gider türü paylaşım yöntemini belirler: bazı kalemler eşit, bazıları arsa payı oranında bölünür.
Ortak alanEngelli erişimi için ortak alanda değişiklik
Proje tadili sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karara bağlanır; çoğunluk çıkmazsa komisyon raporu yolu açılır.
20 daireye kadar ücretsiz
Ortak alan gideri tahmine kalmasın.
Yeşil alan bakımı, yol onarımı ve ortak tesis gideri Yönetion'da kalem kalem işlenir; her dairenin payı kayıttan okunur.