İçeriğe atla

Site içindeki yol ve yeşil alan kimin?

Üç statü üç ayrı sonuç doğurur; belirleme tapu kaydı ve imar durumu belgesiyle yapılır, kapı sınırıyla değil.

Ortak alan Deniz Yalçın 6 dakikalık okuma

Site içinden geçen asfalt yol ve kenarındaki çimli yeşil alan; ortak yer ile kamuya ayrılan yer ayrımını temsil eden görsel
Fotoğraf: Yena Kwon — Pexels

Tek bir cevap yok; cevap tapu kaydınızda ve imar durumunda yazar. Sitenin içinden geçen bir yol kâğıt üzerinde iki ayrı şey olabilir: sitenin ortak yeri ya da imar plânına göre kamuya ayrılmış bir alan. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu toplu yapı kapsamını çizerken imar parsellerinin konumunu ve imar plânına göre kamuya ayrılan yerleri ölçüt olarak sayar (m.66). Yani bu ayrım Kanun'un kendi kapsam testinin içinde durur.

Üç ihtimal, üç ayrı sonuç

Sitelerde bu tartışma her yıl aynı cümleyle başlar: "Biz vergi ödüyoruz, yolu belediye yapsın." Cümlenin doğru olup olmadığı binanıza değil, o yolun kâğıt üzerindeki statüsüne bağlıdır.

Site içindeki yol ve yeşil alanın statüsü
StatüBakım ve giderNereden okunur
Sitenin ortak yeriOrtak gider — kat malikleri paylaşır (m.20)Tapu kaydı ve vaziyet belgeleri
Bir bağımsız bölümün eklentisiKullanım o bölüme ait; gideri ayrıca değerlendirilirTapuda eklenti kaydı (m.2)
İmar plânına göre kamuya ayrılan yerSitenin tasarruf yetkisi yokBelediyeden imar durumu (m.66)

Üç satır birbirine karışabilir: bir sitenin içinden hem ortak yolu hem kamuya ayrılmış bir yolu birlikte geçebilir. Bu yüzden ölçüm yol yol yapılır, site geneli için tek bir cevap verilmez. Hangi yerlerin ortak sayıldığını ortak alan nedir? yazısında listeledik.

Ortak yerse ne olur?

Ortak yerler kat maliklerinin ortak mülkiyetindedir ve her kat maliki ortak yerlerden yararlanma hakkına sahiptir (m.4, m.16). Bunun doğal sonucu şudur: yolun asfaltı, yeşil alanın sulaması, budama ve peyzaj bakımı birer ortak giderdir ve kat malikleri arasında paylaştırılır (m.20). Bahçıvan gideri ile ortak yerin bakım–onarım gideri aynı yöntemle bölünmez; ayrımı örnek hesapla apartman aidatı nasıl hesaplanır? yazısında gösterdik.

Ortak yerin kalıcı olarak bir kişiye bırakılması ya da üzerinde tasarrufta bulunulması ayrı bir rejime tabidir; Kanun temliki tasarrufları ve önemli yönetim işlerini oybirliğine bağlar (m.45). Benzer tartışmanın bahçe tarafını apartman bahçesini zemin kat kullanabilir mi? yazısında ele aldık.

Kamuya ayrılmış bir alansa

Burada dikkatli olmak gerekir. Bir alanın imar plânında kamuya ayrılmış olması, sitenin orayı dilediği gibi düzenleyemeyeceği anlamına gelir: kapatmak, üstüne tesis kurmak ya da otoparka çevirmek sitenin kendi kararıyla yapılacak işler değildir. Bakımın kime düşeceği ise idari bir belirlemedir ve belediyenin imar birimiyle görüşülerek netleşir. Bu noktada bir madde numarası vermiyoruz: bakım yükümünün dayanağı yukarıdaki atıf havuzumuzun dışındadır. Somut bir uyuşmazlıkta belediyeden yazılı görüş isteyin ve bir hukukçuya danışın.

Statüyü nasıl ölçersiniz?

Dört belge yeter. Tapu kaydı: parsel numarası ve ortak yer kayıtları buradan okunur. İmar durumu belgesi: belediyeden alınır, plânda kamuya ayrılan yerleri gösterir. Yönetim planı: sitenin kendi kural kitabıdır ve hangi alanların site ortak yeri sayıldığını çoğu zaman yazar. Kuruluş belgeleri: sitenin kurulduğu dönemde düzenlenen evrak, tartışmayı en hızlı kapatan kaynaktır.

Ölçümü yapmadan bütçeye kalem yazmayın: yıl ortasında "bu gider bize ait değilmiş" tartışması, ödenmiş paradan daha pahalıya gelir.

Kararı hangi kurul verir?

Alan site genelini ilgilendiriyorsa karar da site düzeyindedir; yalnız bir bloğa ait bir yolsa o bloğun kurulu yetkilidir (m.69). Bu sınırı blok kendi kararını tek başına alabilir mi? yazısında ayrıntılandırdık. Sitenizin toplu yapı kapsamında olup olmadığını ise toplu yapı nedir? yazısından ölçün.

Sık sorulan sorular

Site içindeki yolun bakımını belediye mi yapar?
Cevap yolun statüsüne bağlıdır. Yol sitenin ortak yeriyse bakımı ortak giderdir (Kat Mülkiyeti Kanunu m.4, m.20). İmar plânına göre kamuya ayrılmış bir alansa durum değişir; belirlemeyi tapu kaydı ve belediyeden alınacak imar durumu belgesiyle yapın.
Yeşil alanın bakım gideri aidata yazılabilir mi?
Yeşil alan sitenin ortak yeriyse bakımı ortak giderdir ve her kat maliki payına düşeni öder (Kat Mülkiyeti Kanunu m.20). Bahçıvan ücreti ile ortak yerin bakım gideri aynı yöntemle bölünmez; iki kalemi işletme projesinde ayrı gösterin.
Site kendi içindeki yolu kapatabilir mi?
Yol imar plânına göre kamuya ayrılmış bir alansa site kendi kararıyla kapatamaz. Ortak yer olsa bile üzerinde kalıcı tasarruf ayrı bir rejime tabidir: Kat Mülkiyeti Kanunu temliki tasarrufları ve önemli yönetim işlerini oybirliğine bağlar (m.45).
Yolun statüsünü hangi belgeden öğreniriz?
Dört belgeye bakın: tapu kaydı, belediyeden alınan imar durumu belgesi, yönetim planı ve sitenin kuruluş belgeleri. Kat Mülkiyeti Kanunu toplu yapı kapsamını çizerken imar plânına göre kamuya ayrılan yerleri ölçüt olarak sayar (m.66).
Yol onarımına hangi kurul karar verir?
Alan site genelini ilgilendiriyorsa karar site düzeyindedir. Yalnız bir bloğa ait bir yolsa o bloğun kat malikleri kurulu yetkilidir (Kat Mülkiyeti Kanunu m.69).

Tüm soruları görün

Deniz Yalçın

Yönetion içerik editörü

Kat Mülkiyeti Kanunu ve yönetim planı metinlerini takip eder, yöneticilerin en sık sorduğu soruları kanun maddesine dayandırarak yazar.

20 daireye kadar ücretsiz

Ortak alan gideri tahmine kalmasın.

Yeşil alan bakımı, yol onarımı ve ortak tesis gideri Yönetion'da kalem kalem işlenir; her dairenin payı kayıttan okunur.